Zorg goed voor jezelf
en je collega’s

Gezond werken in de zorg

Meer dan ooit is het in deze tijd belangrijk om goed voor jezelf te zorgen. En voor je collega’s. In je team bespreken hoe jullie je voelen, helpt. Anouk ten Arve van IZZ vertelt hoe je dit goed aanpakt. Ook je werkgever kan je helpen. OLVG biedt mentale ondersteuning via peer support. Susanne van Buschbach legt uit hoe deze methode werkt. Verder benadrukt de voorzitter van CNV Zorg en Welzijn, Anneke Westerlaken, om tijd te nemen voor ontspanning en deze zomer vooral op vakantie te gaan.

Peer support gaat over onderlinge ondersteuning

Gezond werken in de zorg

‘Ons uitgangspunt is vertrouwen op de veerkracht die een mens van nature heeft'

Corona vraagt veel van zorgmedewerkers. En niet alleen als je op de ic of een cohortafdeling werkt. Nee, het gaat op voor elke zorgmedewerker. In het OLVG waren ze hier klaar voor. Het ziekenhuis heeft er veel baat bij dat het al voor de uitbraak van corona met peer support werkte: een laagdrempelige manier om medewerkers psychosociaal te ondersteunen.

Ondersteuning van collega's tegen
coronastress

Teamgesprek einde dag
‘We hebben ook nauw contact met leidinggevenden en opleiders van de afdelingen die betrokken zijn bij de zorg voor coronapatiënten’, vervolgt Susanne. ‘We zien dit contact als een continue evaluatie van ons aanbod: checken waar een team behoefte aan heeft en daarin vervolgens voorzien. Zo hebben we op de cohortafdelingen voor dagelijkse ondersteuning gezorgd. Op het einde van de dienst vond er een teamgesprek plaats. Een psycholoog of psychiatrische verpleegkundige is aanwezig en stelt vragen als wat ging er goed en hoe ga je naar huis? Medewerkers kunnen ook zelf vragen stellen, of aangeven dat het niet lekker loopt en om hulp vragen.’

Grote collegialiteit
Om beter zicht te krijgen op de mentale gezondheid van de medewerkers in het OLVG en op wat ze van het psychosociale ondersteuningsaanbod vinden, start Traumaopvang begin mei met een online monitor. In de twaalf maanden na de corona-uitbraak worden vier online vragenlijsten verstuurd naar alle medewerkers. Susanne: ‘Medewerkers waarderen onze inspanningen. Maar wij doen het niet alleen. Je moet de grote collegialiteit in het ziekenhuis niet onderschatten. Collega’s die elkaar onderling in de gaten houden, dat groeit heel natuurlijk. Dat is mooi om te zien. Maar het is ook echt nodig.’ /

Het team heeft zijn hulpaanbod dan ook gericht op het ondersteunen van de veerkracht. ‘Zo hebben we bijvoorbeeld in de eerste week een psychosociale hulplijn ingericht die 24/7 bereikbaar is. Medewerkers kunnen hier vragen stellen of hun zorgen uiten. Verder hebben we informatie beschikbaar gesteld. Zoals een factsheet voor alle medewerkers met tips hoe je goed voor jezelf en je collega’s zorgt. Tijdens een crisis hebben mensen altijd veel behoefte aan informatie.’

Vertrouwen op veerkracht
Volgens Susanne is het een groot voordeel dat het OLVG al met peer support werkte. Dit loopt prima, maar er was meer nodig in deze onrustige tijd. Daarom is Traumaopvang nauw gaan samenwerken met andere deskundige afdelingen in het ziekenhuis zoals Psychiatrie en Medische Psychologie en de Dienst Geestelijke Verzorging. Susanne: ‘Ons uitgangspunt is vertrouwen op de veerkracht die een mens van nature heeft. Daarnaast bieden we proactief en laagdrempelig hulp aan: aan teams, individuele medewerkers en leidinggevenden. Het is telkens de uitdaging om samen met de teams de juiste balans te houden tussen weloverwogen afwachten en tijdig je hulp aanbieden.’

‘Het is heel normaal dat je in deze tijd slecht slaapt of veel stress ervaart’, weet Susanne. ‘Dat geldt voor al onze medewerkers. Denk bijvoorbeeld aan de mensen die van een andere afdeling worden ingevlogen op een van de cohortafdelingen, waar de coronapatiënten worden opvangen zoals de ic, de corona-afdelingen en de SEH. Plots ben je in een totaal andere situatie. Zoiets heeft op iedereen weer een ander effect. Denk ook aan ondersteunende diensten. Bijvoorbeeld apothekers en voedingsassistenten. Zij zijn indirect ook betrokken. En de medewerkers die tot een risicogroep behoren, ongewild thuis zitten en weer aan het werk willen. Ook dat zorgt voor frustratie en stress.’

Opgevangen door collega
Susanne vormt samen met Anne Bakker de afdeling Traumaopvang in het OLVG. Door het bestuur is de afdeling aangewezen als de centrale coördinator van de psychosociale ondersteuning in het Amsterdamse ziekenhuis. Het OLVG werkt al jaren met peer support. Dit houdt in dat je na een ingrijpende gebeurtenis wordt opgevangen door iemand van je eigen afdeling. Die collega is speciaal hiervoor opgeleid. Hij voert drie gesprekken en als dat onvoldoende is, is er meer hulp beschikbaar. Bijvoorbeeld gesprekken met een counselor of psycholoog.

Susanne 
van Buschbach

psycholoog

‘Na een periode van crisis hebben mensen veel behoefte aan aandacht

Gezond werken in de zorg

De coronacrisis heeft impact op alle zorgmedewerkers, van de ziekenhuizen tot de ggz. Anouk: ‘Impact heeft de onzekerheid, de gemeenheid van het virus. Zelf besmet te worden, cliënten te besmetten of je gezin en familie. Het romantische van het vak van zorgmedewerker gaat er af in deze crisis. Het gevaar is dat medewerkers hun passie verliezen en niet meer in de zorg willen werken. Kijk wat er in de VVT is gebeurd, geen bescherming krijgen en toch moeten werken. Mensen vinden dat doodeng.’

Doe het goed!
Het helpt als je als medewerker hierover in je team kunt praten. Ook daarom is de minidialoog belangrijk. ‘Maar als je het doet, doe het goed’, benadrukt Anouk. ‘Er zijn goede en slechte gesprekken. En slechte gesprekken hebben een flinke impact op medewerkers. Onderzoek wijst uit dat ze tot wel 50% aan vitaliteit verliezen. Dus neem er de tijd voor als medewerker en als teamleider. Ben je boos, haal dan eerst diep adem voordat je het woord neemt. En durf ook sorry te zeggen.’/

Hervatten teamoverleg
Sinds de crisis over haar piek heen is, hebben veel zorgorganisaties de reguliere zorg weer opgestart. Volgens Anouk is de minidialoog een belangrijk instrument om het “gewone” werk weer te hervatten. ‘In veel zelfsturende teams is de afgelopen tijd een hiërarchische vorm van aansturing teruggekeerd. Met de bedoeling dat dat voor tijdelijk is. Belangrijk is dus om de teamoverleggen weer op te starten.’ Volgens Anouk is het een goed idee om aan het moment van opstarten veel aandacht te besteden. Na een periode van crisis hebben mensen veel behoefte aan die aandacht. Om te kunnen praten over wat ze hebben meegemaakt, wat wel en wat niet goed ging op het werk en thuis. ‘Tegen teamcoaches en leidinggevenden zou ik daarom willen zeggen: geef vooral de ruimte aan medewerkers. Laat hen hierover vertellen.’

Voor nogal wat zorgmedewerkers is het werk door de coronacrisis flink veranderd. Anouk: ‘Zo is vanwege tijdgebrek en het afstand houden in veel organisaties het teamoverleg tijdelijk geschrapt. Ook stonden medewerkers onder grotere druk dan normaal. En mensen hebben zelf de neiging om bij een hogere werkdruk nog harder te werken en het werkoverleg dan maar over te slaan. Het is niet vreemd dat onder deze grote spanning sommige teams minder goed functioneerden. Maar het is juist belangrijk dat medewerkers in een team met elkaar blijven praten. Dat ze bijvoorbeeld vragen hoe een collega zich voelt. Daarom adviseert IZZ om in gesprek te blijven en hebben wij de minidialoog bedacht.’

Is jullie teamoverleg ook geschrapt of is het er niet meer van gekomen? In veel zorgorganisaties is dat het geval. Sommige teams die voor de crisis goed samenwerkten, zijn uiteengevallen in losse individuen die ieder voor zich keihard hebben gewerkt om deze tijd door te komen. Om gezond te kunnen werken is het echter nodig dat teams de dialoog hervatten. Maar hoe start je de boel weer op? Anouk ten Arve van IZZ legt uit hoe je dit goed aanpakt.

Zoek elkaar en de dialoog weer op

Anouk ten Arve

programmamanager
IZZ

‘Houd ook tijd vrij 
om te ontspannen’

Gezond werken in de zorg

In crisistijd is het ook voor een vakbond alle hens aan dek. Zo is ook CNV Zorg & Welzijn in de weer om zorgmedewerkers te helpen goed voor zichzelf te zorgen. Hoewel de piek van de crisis voorbij is, is voorzitter Anneke Westerlaken er niet gerust op.

‘Goed voor jezelf zorgen is lastig en soms
onmogelijk’

‘Houd ook tijd vrij om te ontspannen’, vervolgt Anneke. ‘En neem deze zomer vooral vakantie. Praat hierover met je leidinggevende.’ Zorgmedewerkers snakken naar een adempauze, weet Anneke. CNV peilde enige tijd geleden de mening van haar achterban. Maar liefst zeven van de tien leden gaven aan psychisch overbelast te zijn. ‘Het is dus nodig dat zorgmedewerkers een tijdje onder normale druk kunnen werken.’

Niet opnieuw overvragen
Nu de reguliere zorg weer hervat is, waarschuwt Anneke om zorgmedewerkers niet opnieuw te overvragen. ‘Doe dit zorgvuldig en doe dit in overleg met de zorgprofessionals zelf. Zo luidt ook het advies aan het kabinet van de chief nursing officer Bianca Buurman. Als dit niet goed gebeurt, dan neemt het risico op uitval van overbelaste zorgmedewerkers verder toe.’
In alle gevallen is het cruciaal dat werkgevers goed in contact blijven met hun medewerkers. ‘Het was logisch dat er snel en onder druk beslissingen van bovenaf genomen werden. Maar je moet niet hebben dat bestuurders nu blijven zeggen: “Wij regelen het wel”. Stap niet in die valkuil. Zorg juist dat je de denkkracht van de werkvloer goed benut.’

Extra handen
Anneke zit nog met een andere zorg. Door de crisis is de vraag naar zorg voor nogal wat zorgorganisaties flink afgenomen. Ze hoopt dat deze organisaties nu niet al hun tijdelijk personeel eruit gooien. ‘Straks trekt de vraag weer aan. We hebben juist meer mensen in de zorg nodig. In de strijd tegen het coronavirus hebben zich 20.000 extra handen aangemeld. Die mensen moeten we vasthouden. Ik heb er zelf een aantal gesproken en ik denk dat een deel best wil blijven. Je dient ze wel goed in te werken en goede arbeidsvoorwaarden te bieden.’
Een deel van werkdruk door de crisis is opgevangen doordat vrouwelijke zorgmedewerkers met kleine contracten langer zijn gaan werken. Anneke hoopt dat veel van hen dit blijven doen. ‘Vraag ze wat ze nodig hebben om meer uren te werken. Dit is ook goed voor de financiële zelfstandigheid van vrouwen. Ik hoop dat de traditionele verdeling werk-zorg tussen mannen en vrouwen door de crisis gaat schuiven. Want mannen hebben ontdekt dat ze prima thuis kunnen werken.’
 /

‘Het is lastig om als zorgmedewerker goed voor jezelf te zorgen. Soms zelfs onmogelijk als er een gebrek is aan beschermingsmiddelen’, begint Anneke. ‘Je ziet dat ook in de stijging van het ziekteverzuim. Toch is het belangrijk om goed voor jezelf te zorgen’, zegt een bezorgde voorzitter van CNV Zorg & Welzijn. ‘Want de gevolgen van de coronacrisis komen nog eens bovenop de al hoge werkdruk in de zorg.’
CNV probeert jou en je collega’s in deze tijd zo veel mogelijk te ondersteunen. Zo biedt de vakbond een telefonische hulplijn aan, samen met Regioplus (het samenwerkingsverband van de regionale werkgeversorganisaties). Heb je behoefte aan mentale steun, dan kun je hiernaartoe bellen. ‘Wij willen de mogelijkheid bieden om buiten de hectiek van de organisatie na te praten over heftige ervaringen’, zegt Anneke. ‘Binnen 24 uur word je teruggebeld. Met een coach spreek je dan de gebeurtenis door en zoek je manieren om ze te verwerken. Er hebben zich veel coaches aangemeld. Daardoor kan dit traject helemaal op vrijwilligers draaien. Die steun vind ik hartverwarmend.’

Anneke Westerlaken

voorzitter CNV 
Zorg & Welzijn 

‘Blijf op je eigen professionele inschatting vertrouwen’

Neem tijd voor ontspanning
‘Vraag dus op tijd psychische hulp’, benadrukt Anneke. Maar op meer manieren kunnen zorgmedewerkers volgens haar goed voor zichzelf en hun collega’s zorgen. ‘Blijf op je eigen professionele inschatting vertrouwen. Als je twijfelt over je veiligheid en je voelt dat je geen hulp kunt verlenen, geef dat dan aan. Bijvoorbeeld als je op bezoek moet in een klein flatje met veel gezinsleden en afstand houden onmogelijk is. Er is geen goed of fout maar als je tegen je “zorgnatuur” ingaat, leidt dat tot extra psychische belasting. Je baas hoort zich ook altijd aan de cao houden. De vakbond kan je hierbij helpen, want samen staan we sterk.’

Gezond werken in de zorg

Goed voor jezelf zorgen
Je hoeft het niet alleen te doen

Gezond werken in de zorg

Zorg goed voor jezelf en je collega’s

Meer dan ooit is het in deze tijd belangrijk om goed voor jezelf te zorgen. En voor je collega’s. In je team bespreken hoe jullie je voelen, helpt. Anouk ten Arve van IZZ vertelt hoe je dit goed aanpakt. Ook je werkgever kan je helpen. OLVG biedt mentale ondersteuning via peer support. Susanne van Buschbach legt uit hoe deze methode werkt. Verder benadrukt de voorzitter van CNV Zorg en Welzijn, Anneke Westerlaken, om tijd te nemen voor ontspanning en deze zomer vooral op vakantie te gaan.

Susanne 
van Buschbach

psycholoog

Ondersteuning van collega's tegen
coronastress

Corona vraagt veel van zorgmedewerkers. En niet alleen als je op de ic of een cohortafdeling werkt. Nee, het gaat op voor elke zorgmedewerker. In het OLVG waren ze hier klaar voor. Het ziekenhuis heeft er veel baat bij dat het al voor de uitbraak van corona met peer support werkte: een laagdrempelige manier om medewerkers psychosociaal te ondersteunen.

Gezond werken in de zorg

‘Het is heel normaal dat je in deze tijd slecht slaapt of veel stress ervaart’, weet Susanne. ‘Dat geldt voor al onze medewerkers. Denk bijvoorbeeld aan de mensen die van een andere afdeling worden ingevlogen op een van de cohortafdelingen, waar de coronapatiënten worden opvangen zoals de ic, de corona-afdelingen en de SEH. Plots ben je in een totaal andere situatie. Zoiets heeft op iedereen weer een ander effect. Denk ook aan ondersteunende diensten. Bijvoorbeeld apothekers en voedingsassistenten. Zij zijn indirect ook betrokken. En de medewerkers die tot een risicogroep behoren, ongewild thuis zitten en weer aan het werk willen. Ook dat zorgt voor frustratie en stress.’

Opgevangen door collega
Susanne vormt samen met Anne Bakker de afdeling Traumaopvang in het OLVG. Door het bestuur is de afdeling aangewezen als de centrale coördinator van de psychosociale ondersteuning in het Amsterdamse ziekenhuis. Het OLVG werkt al jaren met peer support. Dit houdt in dat je na een ingrijpende gebeurtenis wordt opgevangen door iemand van je eigen afdeling. Die collega is speciaal hiervoor opgeleid. Hij voert drie gesprekken en als dat onvoldoende is, is er meer hulp beschikbaar. Bijvoorbeeld gesprekken met een counselor of psycholoog.

Vertrouwen op veerkracht
Volgens Susanne is het een groot voordeel dat het OLVG al met peer support werkte. Dit loopt prima, maar er was meer nodig in deze onrustige tijd. Daarom is Traumaopvang nauw gaan samenwerken met andere deskundige afdelingen in het ziekenhuis zoals Psychiatrie en Medische Psychologie en de Dienst Geestelijke Verzorging. Susanne: ‘Ons uitgangspunt is vertrouwen op de veerkracht die een mens van nature heeft. Daarnaast bieden we proactief en laagdrempelig hulp aan: aan teams, individuele medewerkers en leidinggevenden. Het is telkens de uitdaging om samen met de teams de juiste balans te houden tussen weloverwogen afwachten en tijdig je hulp aanbieden.’

Het team heeft zijn hulpaanbod dan ook gericht op het ondersteunen van de veerkracht. ‘Zo hebben we bijvoorbeeld in de eerste week een psychosociale hulplijn ingericht die 24/7 bereikbaar is. Medewerkers kunnen hier vragen stellen of hun zorgen uiten. Verder hebben we informatie beschikbaar gesteld. Zoals een factsheet voor alle medewerkers met tips hoe je goed voor jezelf en je collega’s zorgt. Tijdens een crisis hebben mensen altijd veel behoefte aan informatie.’

‘Ons uitgangspunt is vertrouwen op de veerkracht die een mens van nature heeft'

Teamgesprek einde dag
‘We hebben ook nauw contact met leidinggevenden en opleiders van de afdelingen die betrokken zijn bij de zorg voor coronapatiënten’, vervolgt Susanne. ‘We zien dit contact als een continue evaluatie van ons aanbod: checken waar een team behoefte aan heeft en daarin vervolgens voorzien. Zo hebben we op de cohortafdelingen voor dagelijkse ondersteuning gezorgd. Op het einde van de dienst vond er een teamgesprek plaats. Een psycholoog of psychiatrische verpleegkundige is aanwezig en stelt vragen als wat ging er goed en hoe ga je naar huis? Medewerkers kunnen ook zelf vragen stellen, of aangeven dat het niet lekker loopt en om hulp vragen.’

Grote collegialiteit
Om beter zicht te krijgen op de mentale gezondheid van de medewerkers in het OLVG en op wat ze van het psychosociale ondersteuningsaanbod vinden, start Traumaopvang begin mei met een online monitor. In de twaalf maanden na de corona-uitbraak worden vier online vragenlijsten verstuurd naar alle medewerkers. Susanne: ‘Medewerkers waarderen onze inspanningen. Maar wij doen het niet alleen. Je moet de grote collegialiteit in het ziekenhuis niet onderschatten. Collega’s die elkaar onderling in de gaten houden, dat groeit heel natuurlijk. Dat is mooi om te zien. Maar het is ook echt nodig.’ /

Peer support gaat over onderlinge ondersteuning

Anouk ten Arve

programmamanager
IZZ
Zoek elkaar en de dialoog weer op

Is jullie teamoverleg ook geschrapt of is het er niet meer van gekomen? In veel zorgorganisaties is dat het geval. Sommige teams die voor de crisis goed samenwerkten, zijn uiteengevallen in losse individuen die ieder voor zich keihard hebben gewerkt om deze tijd door te komen. Om gezond te kunnen werken is het echter nodig dat teams de dialoog hervatten. Maar hoe start je de boel weer op? Anouk ten Arve van IZZ legt uit hoe je dit goed aanpakt.

Gezond werken in de zorg

Voor nogal wat zorgmedewerkers is het werk door de coronacrisis flink veranderd. Anouk: ‘Zo is vanwege tijdgebrek en het afstand houden in veel organisaties het teamoverleg tijdelijk geschrapt. Ook stonden medewerkers onder grotere druk dan normaal. En mensen hebben zelf de neiging om bij een hogere werkdruk nog harder te werken en het werkoverleg dan maar over te slaan. Het is niet vreemd dat onder deze grote spanning sommige teams minder goed functioneerden. Maar het is juist belangrijk dat medewerkers in een team met elkaar blijven praten. Dat ze bijvoorbeeld vragen hoe een collega zich voelt. Daarom adviseert IZZ om in gesprek te blijven en hebben wij de minidialoog bedacht.’

Naar het belang van een goed teamgesprek doet IZZ al jaren onderzoek. Door de coronacrisis was een uitgebreide dialoog vaak niet mogelijk, maar even stilstaan bij hoe het gaat met het team kan altijd en is ook belangrijk voor de gezondheid.

De minidialoog

Hoe organiseer je de minidialoog op teamniveau?

Tips voor leidinggevenden of teamverantwoordelijken

  • Inventariseer aan het einde of het begin van de dienst de knelpunten in het team.
  • Begin dat gesprek door gezamenlijke afspraken te maken over de manier waarop het team met elkaar in gesprek wil gaan.
  • Zowel de medewerker als de leidinggevende kan het initiatief voor de minidialoog nemen.
  • Vraag de teamleden om samen te besluiten welke oplossingen ze willen toepassen.

Vragen die je in een minidialoog stelt

Tips voor alle deelnemers aan het teamoverleg

  • Wat zullen we afspreken over hoe we tijdens dit gesprek met elkaar gaan communiceren?
  • Hoe gaat het met jou?
  • Hoe gaat het met je fysieke en emotionele belasting?
  • Wat heb je geleerd in de afgelopen periode?
  • Wat gaan we behouden en wat niet meer?
  • Wat betekent dat voor hoe jullie vandaag de taken gaan verdelen?
  • Kun je het thuis organiseren?
  • Kan ik je ergens mee helpen? Waar heb je behoefte aan?

Hervatten teamoverleg
Sinds de crisis over haar piek heen is, hebben veel zorgorganisaties de reguliere zorg weer opgestart. Volgens Anouk is de minidialoog een belangrijk instrument om het “gewone” werk weer te hervatten. ‘In veel zelfsturende teams is de afgelopen tijd een hiërarchische vorm van aansturing teruggekeerd. Met de bedoeling dat dat voor tijdelijk is. Belangrijk is dus om de teamoverleggen weer op te starten.’ Volgens Anouk is het een goed idee om aan het moment van opstarten veel aandacht te besteden. Na een periode van crisis hebben mensen veel behoefte aan die aandacht. Om te kunnen praten over wat ze hebben meegemaakt, wat wel en wat niet goed ging op het werk en thuis. ‘Tegen teamcoaches en leidinggevenden zou ik daarom willen zeggen: geef vooral de ruimte aan medewerkers. Laat hen hierover vertellen.’

De coronacrisis heeft impact op alle zorgmedewerkers, van de ziekenhuizen tot de ggz. Anouk: ‘Impact heeft de onzekerheid, de gemeenheid van het virus. Zelf besmet te worden, cliënten te besmetten of je gezin en familie. Het romantische van het vak van zorgmedewerker gaat er af in deze crisis. Het gevaar is dat medewerkers hun passie verliezen en niet meer in de zorg willen werken. Kijk wat er in de VVT is gebeurd, geen bescherming krijgen en toch moeten werken. Mensen vinden dat doodeng.’

Doe het goed!
Het helpt als je als medewerker hierover in je team kunt praten. Ook daarom is de minidialoog belangrijk. ‘Maar als je het doet, doe het goed’, benadrukt Anouk. ‘Er zijn goede en slechte gesprekken. En slechte gesprekken hebben een flinke impact op medewerkers. Onderzoek wijst uit dat ze tot wel 50% aan vitaliteit verliezen. Dus neem er de tijd voor als medewerker en als teamleider. Ben je boos, haal dan eerst diep adem voordat je het woord neemt. En durf ook sorry te zeggen.’/

‘Na een periode van crisis hebben mensen veel behoefte aan aandacht

Gezond werken in de zorg

‘Goed voor jezelf zorgen is lastig en soms
onmogelijk’

In crisistijd is het ook voor een vakbond alle hens aan dek. Zo is ook CNV Zorg & Welzijn in de weer om zorgmedewerkers te helpen goed voor zichzelf te zorgen. Hoewel de piek van de crisis voorbij is, is voorzitter Anneke Westerlaken er niet gerust op.

‘Houd ook tijd vrij om te ontspannen’, vervolgt Anneke. ‘En neem deze zomer vooral vakantie. Praat hierover met je leidinggevende.’ Zorgmedewerkers snakken naar een adempauze, weet Anneke. CNV peilde enige tijd geleden de mening van haar achterban. Maar liefst zeven van de tien leden gaven aan psychisch overbelast te zijn. ‘Het is dus nodig dat zorgmedewerkers een tijdje onder normale druk kunnen werken.’

Niet opnieuw overvragen
Nu de reguliere zorg weer hervat is, waarschuwt Anneke om zorgmedewerkers niet opnieuw te overvragen. ‘Doe dit zorgvuldig en doe dit in overleg met de zorgprofessionals zelf. Zo luidt ook het advies aan het kabinet van de chief nursing officer Bianca Buurman. Als dit niet goed gebeurt, dan neemt het risico op uitval van overbelaste zorgmedewerkers verder toe.’
In alle gevallen is het cruciaal dat werkgevers goed in contact blijven met hun medewerkers. ‘Het was logisch dat er snel en onder druk beslissingen van bovenaf genomen werden. Maar je moet niet hebben dat bestuurders nu blijven zeggen: “Wij regelen het wel”. Stap niet in die valkuil. Zorg juist dat je de denkkracht van de werkvloer goed benut.’

Extra handen
Anneke zit nog met een andere zorg. Door de crisis is de vraag naar zorg voor nogal wat zorgorganisaties flink afgenomen. Ze hoopt dat deze organisaties nu niet al hun tijdelijk personeel eruit gooien. ‘Straks trekt de vraag weer aan. We hebben juist meer mensen in de zorg nodig. In de strijd tegen het coronavirus hebben zich 20.000 extra handen aangemeld. Die mensen moeten we vasthouden. Ik heb er zelf een aantal gesproken en ik denk dat een deel best wil blijven. Je dient ze wel goed in te werken en goede arbeidsvoorwaarden te bieden.’
Een deel van werkdruk door de crisis is opgevangen doordat vrouwelijke zorgmedewerkers met kleine contracten langer zijn gaan werken. Anneke hoopt dat veel van hen dit blijven doen. ‘Vraag ze wat ze nodig hebben om meer uren te werken. Dit is ook goed voor de financiële zelfstandigheid van vrouwen. Ik hoop dat de traditionele verdeling werk-zorg tussen mannen en vrouwen door de crisis gaat schuiven. Want mannen hebben ontdekt dat ze prima thuis kunnen werken.’
 /

‘Houd ook tijd vrij 
om te ontspannen’

‘Het is lastig om als zorgmedewerker goed voor jezelf te zorgen. Soms zelfs onmogelijk als er een gebrek is aan beschermingsmiddelen’, begint Anneke. ‘Je ziet dat ook in de stijging van het ziekteverzuim. Toch is het belangrijk om goed voor jezelf te zorgen’, zegt een bezorgde voorzitter van CNV Zorg & Welzijn. ‘Want de gevolgen van de coronacrisis komen nog eens bovenop de al hoge werkdruk in de zorg.’
CNV probeert jou en je collega’s in deze tijd zo veel mogelijk te ondersteunen. Zo biedt de vakbond een telefonische hulplijn aan, samen met Regioplus (het samenwerkingsverband van de regionale werkgeversorganisaties). Heb je behoefte aan mentale steun, dan kun je hiernaartoe bellen. ‘Wij willen de mogelijkheid bieden om buiten de hectiek van de organisatie na te praten over heftige ervaringen’, zegt Anneke. ‘Binnen 24 uur word je teruggebeld. Met een coach spreek je dan de gebeurtenis door en zoek je manieren om ze te verwerken. Er hebben zich veel coaches aangemeld. Daardoor kan dit traject helemaal op vrijwilligers draaien. Die steun vind ik hartverwarmend.’

Anneke Westerlaken

voorzitter CNV 
Zorg & Welzijn 

Neem tijd voor ontspanning
‘Vraag dus op tijd psychische hulp’, benadrukt Anneke. Maar op meer manieren kunnen zorgmedewerkers volgens haar goed voor zichzelf en hun collega’s zorgen. ‘Blijf op je eigen professionele inschatting vertrouwen. Als je twijfelt over je veiligheid en je voelt dat je geen hulp kunt verlenen, geef dat dan aan. Bijvoorbeeld als je op bezoek moet in een klein flatje met veel gezinsleden en afstand houden onmogelijk is. Er is geen goed of fout maar als je tegen je “zorgnatuur” ingaat, leidt dat tot extra psychische belasting. Je baas hoort zich ook altijd aan de cao houden. De vakbond kan je hierbij helpen, want samen staan we sterk.’

‘Blijf op je eigen professionele inschatting vertrouwen’

Gezond werken in de zorg

Goed voor jezelf zorgen
Je hoeft het niet alleen te doen

Online special

De Zorg verschijnt vier keer per jaar voor leden van IZZ. Deze editie verschijnt vanwege de coronacrisis als een online magazine. Het volgende nummer verschijnt in september 2020 weer in zijn gebruikelijke papieren vorm.

Aanmelden de Zorg digitaal.
Wil je magazine de Zorg voortaan (ook) digitaal lezen? Of ontvang je de Zorg nog niet en wil je het magazine wel digitaal lezen?
Meld je dan aan voor de e-mails over het digitale magazine.


Leesproblemen?
Beluister het audiobestand of bel direct met Dedicon via 0486 - 48 64 86. Het leesbestand is beschikbaar vanaf 3 juli 2020.

Contact

IZZ helpt je om goed voor jezelf te zorgen en zo gezond, energiek en met plezier te blijven werken. We delen onze kennis en informatie graag met jou via ons magazine de Zorg, onze nieuwsbrief en website. Lees hoe je contact met ons op kunt nemen bij vragen of opmerkingen. Of vul onderstaand formulier in.
Vul je naam in
Vul een correct e-mailadres in
Vul een opmerking in
Bedankt, je bericht is verzonden.
Er ging iets mis met het verzenden van het formulier. Probeer het opnieuw.

Deel online special de Zorg

 

Zoek in online special de Zorg

Zoek via een zoekterm naar een pagina binnen deze publicatie.
Vul minimaal 3 karakters in.